15 Nisan 2016 Cuma

İnsan Kaynakları Verimliliği

Verimlilik konusu ile ilgili, yıllarca üzerinde çalışılmış, tartışılmış ve bir çok eser yazılmıştır.

Çok geniş bir kavram ve konu olması nedeniyle, İnsan Kaynakları Verimliliği konusuna değinmek istedim.

İnsan Kaynakları verimliliğini iki başlık altında değerlendirmek gerekir.


Doğrudan (Mavi Yaka) Personel Verimliliği

Dolaylı (Beyaz Yaka) Personel Verimliliği

A-  Doğrudan (Mavi Yaka)  Personel Verimliliği:

Belli bir üretim döneminde (saat, gün, hafta, ay ve yıl gibi) üretime katılan her bir faktörün birim'ine düşen üretim miktarının ölçülmesi ve değişik dönemler arasında verimliliğin birbirleriyle karşılaştırılmasıdır.

İş gücü Verimliliği  = (Üretim miktarı / İş gücü miktarı)

 Bunu bir örnek ile açıklayalım:

100 m2 imalatı 150 adam saatte yaptığımızı düşünürsek,

 1 adam saat ile kaç m2 imalat yaptığımızı buluruz.

 (100m2 / 150 saat) Sonuç: 1 adam saatte 0,67 m2 imalat yaptığı ortaya çıkar (1 - 0,67=0,33)

Burada en önemli konu referans değeridir. 1 adamın 1 saatte 1 m2 imalatı bitmesi gerekiyor ise, 0.33 m2 imalatın daha tamamlanması gerekir. Görüldüğü gibi imalat verimsizliği kolaylıkla hesaplanabiliyor. 

Doğrudan personelin ürettiği imalatın parasal karşılığı da şu şekilde hesaplanır:

                100 m2 imalatın 15,000 USD’ de olduğunu düşünürsek,

               ( 15,000 USD / 100 m2 )     Sonuç: 1 m2 imalatın 150 USD olduğu görülecektir.

Teklif, Maliyet, İstatistik gibi referans değerlerle karşılaştırılarak bu rakamın uygun olup olmadığı yargısına varılır.

Buradaki en önemli konu 15,000 USD maliyetin doğru giderlerden oluşup oluşmadığını hesaplamaktır.

15,000 USD' nin  de şu giderlerden oluştuğunu varsayalım:

                         Brüt işçilik tutarı (Net ücret + Vergi ve sigortalar)

                        Yemek

                        Vize

                        Kota

                        Konaklama

                        Ulaşım ve servis giderleri

                        Vize masrafları

Bu ve buna benzer ilave giderler direkt personelin giderlerini oluşturacaktır. Bu rakamları ne kadar  doğru hesaplarsak maliyet rakamını o kadar doğru belirleyebiliriz.

 Bir personeli işe alırken bir aylık giderinin neye malolacağını çok çabuk hesaplayabiliriz.

Diğer bir konu da ilgili imalatın yapımında kaç kişilik iş gücünün kullanıldığının doğru tespitidir.

Bu değerleri elde ettikten sonra referans değerlere göre birim imalatta nasıl bir etki

oluşacağını işin başında bulabiliriz.

 Ayrıca bu değerleri göz önünde bulundurursak, alt yüklenici tekliflerini sağlıklı değerlendirebiliriz. 

Erken uyarı : Maliyet kontrol raporlamasında tüm bu değerleri ve birim imalat maliyetlerini görüyoruz. Eğer göremediğimiz bir değer var ise bunların ne olduğunu tespit etmek ve işin üzerine gitmek proje yönetimi ve maliyet kontrol sisteminin sorumluluğunda olmalıdır.

 Maliyet ile Hakediş arasındaki fark bizim kar veya zararımızı oluşturur. Her zaman her imalat kaleminde kar oluşmaz. Bu nedenle ortalama maliyet ve ortalama tahsilat arasındaki farka konsantre olunur.

 Eksi de olduğumuz iş kalemleri değerlendirmeye alınır. Değerlendirme sonucunda bu değerin artıya geçmesi için gerekli tedbirler arttırılır. Alınan tedbirler de artı değere geçmiyorsa radikal çözüm için kriz masası oluşturularak çözüm üretilir. Çözüm üretilemiyor ise bu konu şeffaf bir şekilde tüm üst yönetim tarafından tartışılarak sonuca ulaştırılır.

Tüm iş kalemlerinin maliyetleri, iş bitim tarihine kadar bu şekilde gider ise hangi noktaya geleceğimiz raporlanır. Bu veriler ışığında nihai kararlara gidilir.

 Maliyet kontrol incelemesinde sadece ekside olduğumuz iş kalemleri değil artı da olduklarımız da inceleme altına alınır. Bu iş kalemlerinde yapılacak çalışmalar ile daha karlı hale getirilebilir. 

Projelerde verim-maliyet ilişkisi iç içe olduğundan, uygun maliyette doğru iş gücü temini önemlidir. İşini çok iyi yapan bir usta, ortalama rayicin %20 üzerinde bir yevmiyeye çalışıyor olabilir; ancak kendisine verilen işi planlanan zamandan daha önce ve sorunsuz bitiriyorsa toplam maliyette firmaya bir kazanç sağlayabilir. Şantiyelerde bazı kilit işler birbirini takip ettiği için bazen bu sorumluluk alınarak, sonraki işin başlangıcını erkene çekip kar ve prestij sağlamak mümkün olabilir.  

Kontratlar henüz iş başlamadan imzalandığı için proje boyunca gelir büyük olasılıkla değişmeyecektir (Döviz kuruna  bağlı koşullar ve claim kazanımları hariç); ancak, o iş için planlanan giderler pek çok sebepten değişiklik gösterebilir. Çalışma şartlarının ve iklim koşullarının zorluğu, yüksek ücretli verimsiz işçi çalıştırılması, alt yüklenici firmaların işçileriyle olan finansal sorunlarının doğurduğu verimsizlik, vs. Bu sebeple, her proje sonrası ortalama verimlilik değerleri bölgelere ve işin zorluğuna göre değerlendirilerek referans değerler arşivlenmelidir. 

Farklı bölgeler için doğru verilerin oluşturulması ileriki projelere ışık tutacak ve buna göre doğru işçi planlaması yapılabilecektir. 

B- Dolaylı (Beyaz Yaka) Personel Verimliliği:  

Tanımlanan görevleri tanımlı zaman dilimlerinde tamamlar; sürekli takip edilmesi gereken işleri aksamadan takip eder; yaptığı işlerde kendi düşüncel bilgi ve becerilerini, yeni öğrendiklerini de çekinmeden uygular; yaratıcı ve maliyet düşürücü caba içerisinde bulunur. Bu çabaların sonucunda işletmeye katma değer yaratır.

Doğrudan personel ile dolaylı personel arasındaki en önemli fark: doğrudan personel bir veya  iki iş becerisine sahip iken dolaylı personel birçok iş bilgi ve becerisine sahiptir. 

Dolaylı çalışanın verimlilik düzeyini ölçmek görecelidir. Herkes farklı yorumlayabilir. Çünkü elde edilen çıktı herkes tarafından farklı kalitede yorumlanabilir. Çıktının kabul edilebilir düzeyde olması beklenir. 

Dolaylı personelden isteklerin yalın, çalışmanın yalın, sonucun da yalın olması gereksiz kaynak tüketimini engelleyecektir. 

Dolaylı personellerin verimlilik oranı kişisel yetkinliklerinin düzeyinden başlayıp birim ve proje yetkinlik düzeylerine kadar etki edecektir. 

Pozisyonun yetkinliklerinin ve kişilik yapılarının verimliliğe etkisi çok yüksektir. 

Eğer verimliliğin sonucunda sadece bilgi ve deneyim sağlanıyor ise, parasal girdisi olmayan verimliliktir. Verimlilikten beklenen en önemli nesne elde edilen nakit girdisinin arttırılması veya arttırılmasına etki sağlayacak çalışmalardır.  

İşletmelerde sağlıklı bütçe yönetimi olmadan verimlilikten bahsedilemez. O zaman da verimli proje, birim ve kişilerden bahsedilemez. 

Eğer kişisel verimliliği ölçmek göreceli ise, beklenen işlerin  yapılıp yapılmadığına, beklenen işlerin zamanında ve etkin olup olmadığına, elde edilen verilerin yönetimin karar destek sistemine etkisine, zaman ve parasal kazanca yönelik sonuçların elde edip edilmediğine bakmak gerekir.  


Projelerde ortalama düzeyde çok sayıda personel yerine üst düzeyde iş üreten az sayıda personel istihdamı tercih edilmelidir. Çalışmayan ve üretmeyen kişinin çalışan ve üreten kişiye olumsuz etkilerine dikkat edilmelidir. Çünkü verimli olan personellerle çalışmak ortamdaki verimlilik iklimini geliştirecektir.
 
İşletme bütçeleri yönetimi birim/departman dolaylı personel bütçeleri seviyesinde olmalıdır. Birim yöneticilerinin bütçenin hazırlanması ve uygulanması aşamalarının  içinde olması beklenir. Bütçenin sağlıklı yönetilmesi durumunda, birimin ödüllendirilmesi motivasyonu arttıracaktır.

Çalışan için büyük ve ulaşılması uzak hedefler konulmamalı, pozisyonlara göre hedeflerin bölünmesi ve süreçlerin kısa tutulması gerekir. İşe odaklanma ve konsantrasyon her zaman verimliliği arttıracaktır.  

Bir yönetici nasıl ekibini takip ediyor ise, ekip üyeleri de sürekli olarak yöneticisini gözlemlemektedir. Bu nedenle yöneticinin tutum, davranış ve iş yapış şekli verimliliğe etki edecektir. 

Bir yöneticinin çalışanını yönetmektense, süreç ve işi yönetmesi tercih edilir. Böylece süreç ve işin detaylarına hakim, polemikten uzak bir çalışma sağlanmış olacaktır. 

Çalışanların işlerini yaparken başkalarından yardım istemeleri, başkalarına yardım etmeleri hem ilişkileri geliştirecek hem de verimliliğe büyük katkı sağlayacaktır. Bu iki konu çalışanın başarısında önemli bir ölçüttür. 

Verimli çalışmak; tüm zamanını yoğun bir şekilde dosya veya bilgisayar başında iş yaparak elde edilemeyebilir. Yalın ve etkili sonuçlar üretecek şekilde çalışmak için, yöneticinin çalışanına işi verirken yapılan işi 5n1k (ne? ne zaman? nerede? nasıl? neden? kime) kuralına göre vermesi gerekir. Personele yapılacak bu tarz doğru yönlendirmelerin de ancak doğru yöneticilerle olabileceğini göz ardı etmemek gerekir.  

Adil bir iş yeri için dengeli görev dağılımı, pozisyonlara göre rahatsız etmeyecek sosyal haklar tanımlanmalıdır. Belirsizlik ve tutarsızlık verimliliğin düşmanıdır. Davranışsal olarak personelinde olumlu etkili bırakamayan yöneticinin olduğu ortamda iş disiplini ve  başarıdan söz edilemez.   

Verimliliği arttıran unsurlar:
  • Maddi ve manevi motivasyon araçlarını kullanmak
  • Bilinçlendirmek
  • Bütçe yönetimine ortak etmek
  • Yönetim sistemlerine ortak etmek
  • Yetkinlik arttırıcı eğitimler vermek
  • Takım içi iletişimi geliştirmek
  • Takımlar arası iletişimi geliştirmek, çatışmaları minimum düzeye indirmek
  • Yapılan iş ile ilgili aşağıdan yukarıya tüm ekiplerle dönemsel değerlendirme toplantıları yapmak, kararlar almak ve uygulamak
  • Dolaylı ve doğrudan personellerle sosyal ortamlar hazırlamak (Yemek, spor, eğlence, özel günleri beraber kutlamak, iş ile ilgili direkt paylaşım ortamları sağlamak)
  • Fiziksel çalışma ortamın kalitesi.

Verimliliği azaltan unsurlar:

  • Etkin bir organizasyon yapısının olmaması
  • Yetersiz görev tanımları, görev kaymaları
  • Bilgi eksikliği – kişisel yetersizlik (Eğitim vb.)
  • İletişim eksikliği
  • Delegasyon Eksikliği
  • Boşta Kalan İşler
  • Motivasyonun Kırılması
  • İlgisizlik
  • Bütçe ve Yönetim Sistemlerinden Uzak Tutulmak
  • Yok Saymak, sayılmak
  • Ölçme değerlendirme yetersizliği


Atila USLU   -  Yalın Gelişim

Yalın Gelişim



Yalın Gelişim' in anlamı : 

Yalın: Gösterişsiz, süssüz, sade anlamına gelir.

Gelişim : yapılan bir işin veya eylemin, işin zamanlara bölünmesi ve her bir zamanın bir önceki zamandan yüksek seviyede, performansta olmasına denir.

Gelişim, bir süreçtir. Gelişimin her bir aşaması, bir önceki aşamanın izlerini taşımalıdır.

Bu tanımları yaptıktan sonra, iki kavramın bir araya gelmesi ile bize daha güçlü bir kavram ortaya çıkarmıştır: "YALIN GELİŞİM"

Atila USLU   - Yalın Gelişim