8 Eylül 2016 Perşembe

KURUMSAL DÖNÜŞÜM VE AİLE ŞİRKETLERİ



Hızla globalleşen günümüz dünyasında en önemli sorunların başında aile şirketlerinin kurumsal dönüşüme ayak uyduramaması gelmektedir. ”Aile şirketleri” ve “ Kurumsal dönüşüm” kavramlarının derinlemesine incelenmesi gereken hassas konular olması sebebiyle İşletmeler bu iki kavramın kesişim noktasında yer aldıklarında durumu yeterince kavrayamamaktadırlar. Bu iki kavramı ayrı ayrı açıklamaya çalıştıktan sonra “Aile Şirketleri İçin Kurumsal Dönüşüm” sürecini daha detaylı inceleme fırsatı bulacağız…

AİLE ŞİRKETİ NEDİR ?
Aile şirketi Walmart’tır, Samsung’dur, Koç’tur, Sabancı’dır, Versace’dir, Ali Usta’nın oğullarıyla beraber talaşlı imalat yaptığı atölyesidir. İhsan Öğretmen’in son düzenlemeler sonucu kurduğu temel lisedir. Kasabasında işi babasından devir alan Şeref Bey’in marketidir.

Aile şirketi kavramı hepimizde iyi ya da kötü bir önyargı oluşturmasına rağmen aile şirketlerine ait örnekler ve sayısal veriler incelendiğinde Dünya ekonomilerinin temelini aile şirketlerinin oluşturduğu görülmektedir. ABD’de ve Türkiye’de devlet ekonomilerinin yaklaşık olarak %90’ını aile şirketleri oluşturmaktadır. Hisse ve oy haklarının çoğunluğunun bir aileye ait olduğu sanılan bu şirketlerde kurumsallaşma süreci başlamadığı sürece yönetim kurulunun tek hakimi de aile üyeleri olmaktadır. Öyle ki Dünya’nın ilk 10 zengini incelendiğinde %50’den fazlasının da aile şirketi sahibi olduğu görülmektedir. Tüm yetki ve yönetim faaliyetlerinin aile bireylerinde toplandığı aile şirketlerinin şirket içi dinamiklerinin değişmesiyle beraber insan kaynakları literatüründe “kuşak” kavramı sayısal bir nitelik kazanmıştır. Günümüzde X,Y,Z kuşakları olarak bilinen ve doğum yıllarını esas alan sistemin temelini 1.kuşak,2.kuşak,3.kuşak gibi kavramlar oluşturmaktadır. Bu kavramlar tarihteki ilk aile şirketinin yönetimsel olarak yeni kuşaklara aktarılması gerekliliğiyle ortaya  çıkmıştır. Kuşaklararası çatışma aile şirketlerinin var olduğu ilk günden beri süregelmektedir. Kuşakların sahip olduğu farklı özellikler çatışmayı arttırarak şirket ömürlerini kısaltmaktadır.

Türkiye’de aile şirketlerinin 2.kuşağa ulaşma oranının %30, 3.kuşağa ulaşma oranının %10, ortalama ömürlerinin ise 25 yıl olduğu sanılmaktadır. Kuşaklararası çatışmalar ve yönetimdeki kritik geçiş dönemleri aile şirketleri için (Holdingleşmiş bile olsalar) sürdürülebilirlik konusunda büyük tehdit oluşturmaktadır.

KURUMSAL DÖNÜŞÜM NEDİR ?
Kurumların rekabetçi ve dinamik pazarlarda ayakta kalmaları için faaliyetlerini operasyonel mükemmellik düzeylerinde gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Kurumsallaşmış şirketlerde bile sürdürülebilir ve verimli projeler yürütmek, yeni pazarlara girmek, süreçleri ve teknolojiyi etkin takip etmek bir hayli zordur. Kurumsal dönüşüm ise tüm bu zorluklarla mücadele etmek için kaçınılmaz hale gelen temel değişikliği ifade etmektedir.

Kurumsal dönüşüm; çalışanları, müşterileri, süreçleri ve tüm teknolojik yapıyı aynı hizaya getirmeyi amaçlayan bir yaklaşımdır. Şirketlerin artan kurumsallaşma istekleri, pazar payını arttırma istekleri, müşteri memnuniyetini arttırma istekleri ve maliyetleri azaltma istekleri kurumsal dönüşümün temelini oluşturmaktadır. Yeni bir ürün, yeni bir marka, yeni bir pazar, yeni bir düşünce yada yönetim tarzı şirketlerin stratejik iş planları ve vizyonlarıyla yakından ilgilidir ve kurumsal dönüşüm kapsamındadır. Kurumsal Kaynak Planlama, İş Zekası, Bulut Teknolojisi, Tedarik Zinciri Yönetimi, Ürün Yürütme Sistemi, Müşteri İlişkileri Yönetimi gibi günümüz trendi olan bir çok kavram kurumsal dönüşümü desteklemektedir.

“AİLE ŞİRKETLERİ İÇİN KURUMSAL DÖNÜŞÜM”

Aile şirketlerinde kan bağı, mülkiyet hakkı ve aile içi manevi güdüler gibi sebeplerden dolayı zaman zaman kurumsallıktan uzaklaşılmaktadır. Yönetici konumundaki aile bireylerinin tüm yetkileri kendi elinde toplanması sonucu değişime karşı olan reaksiyon üst seviyelere çıkmaktadır. Her ne kadar hızlı karar verme avantajına sahip olunsa da kurumsallaşmanın getirdiği sistematik iş bölümü bu şekilde ihmal edilmektedir. Küçük ya da büyük ölçekli olması fark etmeksizin her girişimci ruha sahip yöneticinin aklında büyümek ve bu büyümeyi finanse edebilecek kaynakları yaratmak vardır. Tüm bu değişim sürecinde aile şirketi olmanın getirdiği duygusallık ve çok seslilik ile iş dünyasının gerektirdiği mantık odaklı profesyonelliğin çatışması söz konusudur.

Finansal bir etkinliği mahrem olarak görerek başkasına emanet edemeyecek kadar küçük bir işletmeden, Türkiye pazarına ek olarak Afrika pazarına girme konusunda üst kuşağın engeline takılan bir şirkete kadar tüm aile şirketleri iç sesleriyle müzakere ve mücadele etmek zorundadırlar. Bir çok aile şirketi çözüm olarak yazılı bir aile anayasası oluşturmayı ve özellikle 3. Kuşak bireyleri başka bir şirkette tecrübe kazanmadan sistemlerine dâhil etmemeyi seçmiştir. Şirket içi düzenin asgari koşulda korunması için bu tarz uygulamalar yeterli olsa da şirketin bir dönüşüm süreci içerisinde olduğu dönemlerde ve 4üncü 5inci kuşakları gören dev şirketlerde bu uygulamalar yetersiz kalmaktadır. Dahası bu anayasalar tüm fertlerin içine sinmeden kabul edilebilmektedir. Değişimi başarmak isteyen şirketlerde kurum kültürünü kavrayıp temelden gelen aile fertleri uzun yıllar sıradan pozisyonlarda çalışabilmelidir. Kurumsal ve sürdürülebilir bir şirket olmak için kurallar koymak yerine yetenek, girişimcilik, zekâ, iletişim kabiliyeti, tecrübe gibi bir çok unsuru tek başına üstlenebilecek aile içi ve aile dışı yeteneklerin yetiştirilmesine olanak verilmelidir. Şirkete ait dönüm noktalarında kişilerin performansını ve düşüncelerini bir köşeye bırakıp aksiyonları kişilerden soyutlamak da gerekebilir öyle ki kurumun içinde bulunduğu durum ve süregelen stratejileri çok daha önemlidir. Stratejik kararların verilmesinde son dakika kararları yerine güçlü bir yönetsel uygulama olan kurumsal karne kullanılmalıdır. Kurumsal karneler hedefleri müşteri, çalışan, finans ve süreçler gibi birçok açıdan ulaşılabilir kılacaktır. Kurumsal karneler sürekli güncellenen risk analizleriyle ve iç denetimlerle desteklenerek aile şirketi olmanın getirdiği zorluklar aşılacak gerçekçi göstergeler elde edilecektir.

Aile şirketlerinde iç göstergeler ve içyapı kadar çevreye ait dinamikleri takip etmek de aynı derecede önemlidir. Bağımsız bir YK ile mükemmel organize olmuş bir aile şirketi dahi çevre koşullarının gerektirdiği aksiyonları kabul edilebilir esneklikte gerçekleştiremiyorsa rekabette geri planda kalacaktır. Fırsatlar, riskler, faydalar ya da zararlar değişimi gerektiren asıl çevresel sebeplerdir. Şirket vizyonuyla ters düşmeyen değişimler hızlı şekilde projelendirilebilir, mevcut durumdan başlanarak hedefe kadar olan tüm süreçler kabaca çizelgelenebilir. Kurumsal dönüşüm ise tüm bu gözden geçirme süreç yönetiminin dalgalar şeklinde tekrar tekrar revize edilmesiyle ve uygulanmasıyla gerçekleşecektir. Otoriteyi uzun yıllar elinde tutarak yaşlandığını fark eden 1. kuşak yöneticiler genellikle kurumsal dönüşüm süreçlerinin başında 2.kuşaklara fazlasıyla güvenmekte ve şeffaflık, eşitlik gibi birçok unsuru ihmal ederek süreci alt kuşağa emanet etmek istemektedirler. Miras usulü yapılan bu çarpık görevlendirme 2. kuşağın düşük farkındalık ve adaptasyonu sebebiyle dönüşümün yaşam döngüsünü tamamlatamadan cezalandırılması ve eleştirilmesiyle sonuçlanabilmektedir.

Aile şirketlerinin kurumsal dönüşüm sırasında yapması gereken geçmişten gelen müşteri, kurum kültürü ve iş uzmanlığı mirası çerçevesinde iç ve dış koşulları sürekli gözden geçirerek yol haritasına uygun en uygun aksiyonu eşit, şeffaf, akılcı ve rekabetçi olarak almaktır. Kurum trende göre yeni şeylere yönelmek yerine yeni şeyleri bünyesine katarak dönüşümü sürekli kılmalıdır. Aile şirketleri ancak bu şekilde kurumsal dönüşüme ayak uydurabilecektir.

Yalın Gelişim
Yiğit ÇAĞLAR
Endüstri Mühendisi
                                                                                                                               

AZ TEHLİKELİ İŞYERLERİ ve KAMU KURUMLARINDA İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KANUN HÜKÜMLERİNİN BİR KISMI TEKRAR ERTELENİYOR!

 


Hatırlanacağı üzere , 30/06/2012 tarihinde yayınlanan, 50 personelin altında çalışanı bulunan az tehlikeli sınıftaki işyerleri ve kamu kurumları için kanun 01/07/2014 tarihinde yürürlüğe girecekti. Fakat, piyasadaki iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi sayısındaki yetersizlik , Bakanlık denetim organizasyonunun hazır olmayışı vb. nedenlerden dolayı 6495 sayılı torba kanun ile kısmi bir erteleme yapıldı. Bahse konu olan yükümlülük bu torba kanun ile 2 yıl sonraya, yani 01/07/2016 tarihine ötelendi.

2016 Temmuz ayı ile birlikte, ilgili bakanlık tarafından yapılan  yasal bir ertelemenin olmayacağı duyurusu ile, az tehlikeli sınıfta çalışanı bulunan işyerleri ve kamu kurumları iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi yükümlülüğü yürürlüğe girdi . Kanunun ilgili kısmı, çoğu işveren tarafından maddi külfet olarak tepki görmesi üzerine , müjde başlığı altında yasanın bir kısmının tekrar erteleneceği duyurusu TV ve gazetelerde hızla yayıldı.

Kamu kurumlarında uygulamada yaşanan sorunların giderilmesi, ekonomik açıdan küçük esnaflarında yer aldığı elliden az çalışanı  olan az tehlikeli sınıfta yer alan yaklaşık 1 milyon işyeri ve 4.2 milyon çalışanın kapsama girmesiyle, işyerlerinin kendi çalışanları arasından görevlendirmelerine imkan  sağlanmasına zaman tanınması amacıyla, Ağustos ayının başında TBMM ' ye sunulan 'Varlık Fonu Yasa Tasarısı' nın 63. maddesinde yer alan hüküm ile kapsam dahilindeki işyerleri için 01/07/2017 tarihine kadar tekrar ertelenmesi hususu  düzenlenmektedir.

Ancak öteleme ile ilgili  kanun değişikliği, resmi gazete yayını veya Çalışma Bakanlığı duyurusu olarak henüz yapılmamıştır. Yani, kamu kurumları ve firmalar için mevcut kanun hükümleri şimdilik geçerlidir. Meclisin tatil oluşu ve ülke gündemin karışıklığı düşünüldüğünde bu sürecinde uzun olacağı görülmektedir.

Kanunun ilgili bölümü ertelense bile unutulmamalıdır ki, aşağıdaki asgari iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarını, 2012 yılı itibari ile işyerlerinin mutlaka yapmış olması gerekmektedir.

1. Risk değerlendirme raporunun hazırlanması

2. Acil durum planlarının hazırlanması,

3. Acil durum müdahale ve ilkyardım eğitimlerinin aldırılması,

4. Acil durum tahliye eğitimi ve tatbikatının en az yılda 1 kez yaptırılarak , raporlanmış olması,

5. Tüm çalışanların Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimine katılmış ve belgelendirilmiş olması,

6. Koruyucu donanım ve ekipmanların belirlenmesi,

7. Görev tanımları ve prosedürlerin hazırlanması,

8. Çalışanların sağlık muayenelerinin yaptırılması,

9.Çalışma talimatlarının hazırlanması,

10.İşletme içerisindeki tehlike ve risklere karşı önlemlerin alınmış olması,

Kazasız günler dileriz.
Saygılarımızla,

Yalın Gelişim-

AHMET LEMİ KARABEY /
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı - İnşaat Yüksek Mühendisi

MURAT UMUT AKGÜL  / B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı - İSG Departman Şefi

 

24 Ağustos 2016 Çarşamba

HİLE VE SUİSTİMAL DENETİMİNİN TEMEL DENETİM ÇEŞİTLERİ İLE BAĞLANTISI

 
Hile; yönetim, üst yönetimden sorumlu olanlar, çalışanlar veya üçüncü taraflardan bir veya birden fazla kişinin, haksız veya yasalara aykırı bir menfaat elde etmek amacıyla yaptığı aldatma içeren kasıtlı eylemleridir.
 
Suistimal ise, İngilizce Fraud kelimesinin karşılığı olarak, dolandırıcılık, usulsüzlük, yolsuzluk, rüşvet ve hatta hile  gibi kelimeleri içine alan bir  kavramdır.
 
Doktrinde hile ve suiistimalden bahsedebilmek için, Suistimal Üçgeni olarak tanımladığımız  üç bileşenin bir araya gelmesi gerekmektedir; Baskı Unsuru (Sebep), Fırsat ve Mantıklı Açıklama. Bu üç faktör bir araya geldiğinde, bir kişinin suiistimali gerçekleştirmesi ve bunu kolaylaştırması söz konusu olmaktadır.
 
 
 
Çeşitli hırslar, ihtiraslar, zengin olma hedefi, aşırı borç yükü gibi suiistimalin gerçekleştirilmesine olanak tanıyan  nedenler, karşımıza üçgenin ilk bileşeni olan sebebi ortaya çıkarır.
Suistimale sebebiyet verecek fiili işleyen/işleyecek kişi, kendi iç dünyasında bu fiil için öncelikle kendini haklı çıkarır, ki biz buna üçgenin ikinci bileşeni olan mantıklı açıklama diyoruz.
 
Suistimal için kendisine sebep arayan, bulduğu sebebi kendisine ve çevresindekilere haklı çıkaran suiistimalci açısından, bu durum kişinin kişilik özellikleri ile ilintilidir. Dolayısıyla bu iki bileşeni ortadan kaldırmak için akla gelen ilk çözüm, işe alımlarda veya sonrasında kişilik envanteri yapılmasıdır.
Üçgenin son bileşeni fırsat ise kanımızca en önemli bileşendir. Çünkü ilk iki bileşen, çevresel faktörlerin yanında kişinin kendisine bağlı olmakla birlikte, fırsat  işletmenin kendisi ile ilgilidir.  İşletmenin iç kontrol mekanizmasını kurmaması/ kurduğu iç kontrol mekanizmasındaki zayıflıklar ve aksaklıklar, suiistimalcinin başarılı olabileceği, yakalanmayacağına inandığı bir ortam, fırsat, yaratır.
 
Bu fırsatları ortadan kaldırma noktasında geliştirilecek üçlü denetim sistematiği önemli bir rol oynayacaktır.
 

Bize göre; denetimin önemli üç saç ayağı vardır. Bunlardan biri mali denetimdir. Mali denetim, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir  ve ağırlıklı olarak Yeminli Mali Müşavirler eliyle yürüyen, denetimdir. 3568 sayılı Kanunun 12. Maddesine göre “Yeminli Mali Müşavirler, işletmelerin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini tasdik ederler. Ayrıca “YMM’lerce tasdik edilmiş mali tablolar Kamu İdaresinin yetkili elemanlarınca tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilmektedir” denilmektedir. (Yine aynı kanunun 2. Maddesinde ise Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin görevleri arasında belgelere dayanarak inceleme, tahlil ve denetim yapmak da yer almaktadır.) Ülkemizde vergi için muhasebe tutulduğu gerçeği, vergi mevzuatının karışık, yoruma açık bir çok düzenleme getirmesi nedeniyle bu denetim her işletme için bir gereksinim olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.
 
Denetimin diğer ayağı bağımsız denetimdir.
 
Günümüzde, teknolojinin ilerlemesi ve sınırların ortadan kalkmasıyla birlikte, yatırımcılar sınır ötesi yatırım fırsatlarına daha çok ilgi gösterirken, işletmeler de fon sağlayabilme olanaklarını uluslararası alanda mümkün olduğunca genişletme çabasındadırlar. Çeşitli ülke borsalarında işlem gören yabancı şirketlerin toplam şirketlere oranları Dünyada meydana gelen bu sermaye hareketleri sonucunda sermaye, kazanç fırsatı gördüğü her yere akarken, en önemli değer "bilgi" ve özellikle "finansal bilgi" olmuştur. Finansal bilgi üretiminin vasıtası olan muhasebe süreci de artan bir önemle gündemdeki yerini korumaktadır. İşletmelerde yatırım kararlarında gereksinim duyulan bilgiyi tam, doğru ve zamanında sağlayabilecek ve güvenli bir yatırım ortamının gelişmesine katkısı olabilecek kalitede bir muhasebe sürecinin varlığı uluslararası sermaye hareketlerinden pay alabilmede de katkı sağlayacaktır. Benzer işlem ve olayların farklı ülke uygulamalarında farklı şekilde mali tablolara yansıtılması, uluslararası alanda açıklanması güç olan farklı faaliyet sonuçlarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.
 
Bu gerçeklerle Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (ya da KGK tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları) bağımsız denetimin omurgasını oluşturmaktadır. Bağımsız denetim, bir işletmenin finansal tablolarının ve diğer finansal bilgilerinin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, gerekli bağımsız denetim teknikleri uygulanarak denetlenmesi ve değerlendirilerek bir rapora bağlanmasıdır.
 
Mali Denetim ve Bağımsız Denetimin dışında, her iki denetim süreçlerini besleyen, bu denetimlere sağlıklı ve güvenilir bilgi/çıktı sunan denetim ise İç Denetimdir.
Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü’nün (The Institute of Internal Auditors-IIA) Haziran 1999’da kabul etmiş olduğu tanıma göre; "İç denetim, bir kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak amacını güden bağımsız ve objektif bir güvence ve danışmanlık faaliyetidir. İç denetim, kurumun risk yönetim, kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek amacına yönelik sistemli ve disiplinli bir yaklaşım getirerek kurumun amaçlarına ulaşmasına yardımcı olur.”
 
Uluslararası düzeyde 2014 yılında yapılan araştırma sonuçlarına göre; şirketlerin gelirlerinin % 5’nin suiistimal yoluyla kaybedildiği tahmin edilmektedir.
 
Yukarıda bahsettiğimiz gerekçelerle oluşan hile ve suiistimalin önlenmesi (fırsatların ortadan kaldırılması)  ya da yapılmışsa tespiti, konunun önemi sebebiyle ve birbirleri ile olan bağı sebebiyle her üç denetim türünün de ilgi alanına girmesine sebebiyet vermiştir.
 
Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 16.  Maddesine göre; “Hata ve hilelerin önlenmesi veya ortaya çıkarılması konusundaki temel sorumluluk işletme yönetimi ve yeminli mali müşavire aittir. Yeminli mali müşavir, tasdik konusu ve belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu ve gerçek durumu yansıtması yönünden önemli etkileri olabilecek hata ve hileleri düzeltecek veya ortaya çıkaracak şekilde planlamak ve yürütmekle yükümlüdür. Yeminli mali müşavir, tasdik konusu ve belgelerin doğruluğu ve gerçeği yansıtmasına olan olumsuz etkileri giderebilecek hata ve hileleri, düzeltme önerisiyle birlikte işletme yönetimine bildirir. İşletme yönetiminin bunları düzeltmesi halinde tasdik konusu belgeler tasdik edilir. Hataların düzeltilmesi istendiği halde, düzeltilmez ise veya hileli bir durumun tespiti halinde durum, bir raporla ilgili mercilere bildirilir.”
 
Hile ve Suistimal Denetiminin bu derece önemli bir konu olması, sadece YMM mevzuatında değil, denetim ile ilgili diğer mevzuat setlerinde de düzenleme yapılmasını gerektirmiştir.
 
 - İç Denetim ve Suistimal (IIA ( Institute Of Internal Auditors) - Uluslarası Mesleki Uygulama Rehberi)
- Bağımsız Denetim Standardı No:240: Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Bağımsız Denetçinin Hileye Karşı Sorumlulukları )
- Finansal Tabloların Denetiminde Hile ve Usulsüzlükler ( SPK Bağımsız Denetim Standartları Tebliği Seri X  No: 22)
 
Hile ve suiistimalin ortaya çıkmasını engelleyecek mekanizmaların üretilmesinde yukarıda bahsettiğimiz üçlü denetim sistematiğinin kurulması ve işletilmesi büyük önem arz etmektedir.
 
Hangi denetim türü olursa olsun, denetçinin (İç Denetçi, Bağımsız Denetçi, Mali Müşavir) görevi; gerek hile ve suiistimal denetimlerinde gerekse genel amaçlı denetimlerde; hile, suiistimal tespit etmek ve bu tespitler üzerine gerekli süreçleri işletmek olmamalıdır. Şüphesiz denetçi, denetimlerinde bu tespitleri yapmak için çalışmalar yapacaktır. Ama denetçi açısından asıl önemli olan, bu sorunların ortaya çıkmasını engelleyecek mekanizmalar üretmek ve bunları hayata geçirmek olmalıdır.
 
 
Yalın Gelişim -
M. Aykut KELECİOĞLU
Yeminli Mali Müşavir
 
 
 

15 Haziran 2016 Çarşamba

GELECEĞİ TASARLAYABİLMEK...


“Vizyon: Varolmanın ardındaki potansiyeli görerek geleceği hayal etmek.”

            Yapılan araştırmalar bize gösteriyor ki, iş ve özel hayatımızda çoğumuzun amaç ve hedefleri yok. Bunun nedenini de sosyal psikologlar özgüven sorununa bağlıyorlar. Yani ciddi bir duygusal zeka fukarasıyız. Çünkü özgüven; duygusal zeka temelini, başka bir açıdan söylersek başarının %94’ünü oluşturuyor. Başarı güdüsü insanı yaşama ve işine bağlayan en önemli etmenlerden biridir. Ama geleceği tasarlayamadan “Hedefleri betona, planları kuma yazmadan” başarılı ve mutlu olunur mu? Elbette hayır! Çünkü varacağı limanı bilmeyen bir yelkenli için rüzgarın hangi yönde estiği önemli değildir.

Hayat rüzgarı sizi bir oradan bir oraya sürükler durur ve biz yıllar sonra hep kendimize acıyarak, şansın bize gülmediğini bizi hayat sahnesinde izleyenlere anlatır dururuz. Geleceği tasarlamak; kendi hayatımızda ve işteki bir projeye önce kuşbakışı bakmak ile olur. Buna stratejik bakış demek yerinde olacaktır. Yani güçlü yanlarımız ile zayıf yanlarımızı, fırsatları ve tehlikeleri önceden kestirebilmek. Bunun dışında iki şeye ihtiyaç vardır. Birincisi bilgi ikincisi önsezi. İşte bu önsezi bizim duygusal zekamızın bir fonksiyonudur. Yani yüreğimizin sesini de işin içine katmaktır.

            Vizyon yada geleceği tasarlamak sadece düşlemek değildir. Düşlerimizin belli bir metod ile  azimle gerçekleşmesi için çaba sarf etmeyi gerektirir. Ama her şey, önce düşünmeyle, hayal etmeyle başlar. Çünkü “İnsanın hayatı düşünün rengine boyanmıştır.” Diyor Marcus Durelius. Dünyamızı gökkuşağı renklerine boyamak bizim ellerimizdedir. Hayallerimiz hep olacak ama bu hayallerin plan ve eylemle gerçek olacağını hiç unutmayacağız.

İNCİR VE HAYALLER

Yaşlı adam; yerdeki kalın halının üzerinde oturdukları minderlerden başlarını kaldırmış ona dikkatle çıt çıkarmadan bakan, köyün bu yedi sekiz afacanına seslenmeden önce kahvesinden bir yudum aldı, sobadan gelen çıtırtılar ve pencereye vuran kar tanelerinin dışında hiç ses yoktu. Çocuklar, Erdoğan dedenin anlatacağı masalı heyecanla bekliyorlardı.

“Çocuklar” diye başladı yaşlı adam söze “Bu gece bir değişiklik yapacağız. Bu sefer, siz bana bir şey anlatacaksınız, bana geleceğinizde ne olmak istediğinizi anlatmanızı istiyorum. Geleceğiyle ilgili en güzel planı anlatanlara, bu bahçedeki incirlerden vereceğim. Biliyorsunuz bunlar Bozhöyük’ün en güzel incirleri. Hadi başlayın bakalım”, dedi.

Çocuklar sırayla anlattılar kimisi doktor olmak istediğinden bahsetti, kimisi pilot, kimisi subay oldu, bazısı tüccar olup çok para kazandı incirini kaptı, kimisi Halime’yle evlendi incirini aldı. Sıra küçük Öner’e gelmişti. Öner söze giremedi bir türlü. “Anlatsana oğlum dedi” yaşlı adam.

“Benim planım biraz farklı” dedi Öner. “Ben tüm dünyada şubeleri olan mağazalar açacağım Çin’de, Amerika’da, sizin anlattığınız o Kaf Dağında her yerde bu incirleri, burada yetişen her şeyi kayısıları, elmaları oralarda satacağım. Kazandığım parayla da, ülkenin her yerinde kimsesiz çocuklar için evler açacağım, hiç birinden para almayacağım!” sözlerini bitirdiğinde kendini ayakta yumrukları sıkılı yanakları al al buldu Öner.

Erdoğan dede, “Bu çok güzel bir rüya, ama; bu geleceğinle ilgili bir plan olamaz Önerciğim. Atalarımız ‘

Olmayacak duaya amin deme’ demişler. “Sana çok güzel bir masal anlattığın için teşekkürler incirini veriyorum ama tek şartla, yarın bana gelecekle ilgili gerçekten olabilecek planlarını anlatacaksın.”

            Öner sabaha kadar uyuyamadı. Sabahın sekizinde Erdoğan dedenin kapısı çalındı. Erdoğan dedenin kapıyı kimin çaldığını görebilmesi için açtıktan sonra aşağıya doğru bakması gerekti. Öner ufak avcunda inciri uzatmış bekliyordu. “Söyle bakalım” dedi yaşlı adam.

            “Ben planlarımı değiştirmedim Erdoğan Dede. Al incir sende kalsın, benim hayallerimde bende!”

            Erdoğan dede, gözleri dolu dolu eğildi. “İncir senin” dedi, “Hayallerini değiştirmediğin için onlar artık gerçek bir plan oldu, göreyim seni.”

            “İşte böyle” dedi, yaşlı adam. “Açtığımız bu huzurevinin ambleminin bir incir olmasının, tüm dünyadaki mağazalarımızın da ambleminin bir incir olmasının nedeni bu”…

            İyi bir insan mühendisi hayatta hep vizyonu olan, bu vizyonunu  hayata geçirecek motivasyonu kendinde yaratabilen ve bunu da bir misyon gibi gören kişidir.


Ali İsmet KOÇAK -Yalın Gelişim


5 Haziran 2016 Pazar

Apartmanlarda, Bakkallarda, Kamu, Ofis İş Sağlığı ve Güvenliği Dönemi

Değerli okurlarımız, Türkiye 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu' na ait önemli bir bölümün 01/07/2016 tarihi itibari ile başlayacak olmasıyla yeni bir döneme daha giriyor.

Bilindiği üzere, 1 Ocak 2014 yılı itibari ile yürürlüğe giren kanun ile tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdamı zorunlu hale gelmiş, ÇSGB' ye uzman ve hekim bildirimlerini , iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarını yapmayan işyerlerine oldukça ciddi idari para cezaları kesilmeye başlanmıştı.

Kanunun önemli bir bölümünün uygulaması ise, 1 Temmuz 2016 tarihi ile yürürlüğe girecek. Az tehlikeli sınıfa giren işyerleri ve kamu kurumlarında ki istihdam zorunluluğu, çalışan sayısına bakılmaksızın Temmuz ayı itibari ile zorunlu hale gelecektir. Buda; apartmanınızda, bakkalınızda, manavınızda, tüm kamu kuruluşlarında dahi işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı ile karşılaşacağınız anlamına geliyor.

İDARİ PARA CEZALARI OLDUKÇA AĞIR

Temmuz ayı itibari ile yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeleri çok ağır cezalar bekliyor.



İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU UYGULAMAYACAK YERLER;

a) Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerlerindekiler hariç Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının faaliyetleri.
b) Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri.
c) Ev hizmetleri.
ç) Çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar.
d) Hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında, iyileştirme kapsamında yapılan işyurdu, eğitim, güvenlik ve meslek edindirme faaliyetleri.

BU DÖKÜMANTASYONLARI İŞYERİNİZDE MUTLAKA BULUNDURUN

·        İş güvenliği uzmanınızın İSG-Katip üzerinden ÇSGB' ye bildirim belgelerini
·        İşyeri hekiminizin İSG-Katip üzerinden ÇSGB' ye bildirim belgelerini
·        Risk değerlendirme raporunu
·        Acil eylem ve tahliye planını
·        Çalışanlarınızın muayene formlarını
·        Çalışanlarınızın iş sağlığı ve güvenliği eğitimi katılım belgelerini
·        Çalışanlarınızın iş sağlığı ve güvenliği talimatlarını
·        Çalışanlarınıza teslim ettiğiniz kişisel koruyucuların zimmet tutanaklarını
·        Kullandığınız kimyasalların MSDS formlarını
·        Makinelerinizin periyodik bakım ve kontrol formlarını
·        Elektrik tesisatınızın , topraklamalarınızın kontrol,ölçüm ve uygunluk belgelerini
·        İş güvenliği uzmanınızın ve işyeri hekiminizin yapacağı ziyaretler sırasında doldurmakla yükümlü olduğu İş-Kur' a veya notere onaylatılmış öneri - tespit defterini

SONUÇ  ve DEĞERLENDİRME

01/07/2016 tarihi itibariyle iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına başlamayı ihmal etmeyiniz. Tabloda göreceğiniz idari para cezalarının yanı sıra, olası bir iş kazasında karşı karşıya kalacağınız can ve mal kaybının doğurabileceği olumsuz durumları mutlaka göz önünde bulundurunuz.

Tabii ki bu çalışmalar ekstra mali gider oluşturacağı için bir alışma süreci doğacak, özellikle esnaf ve küçük işletmelerin iş güvenliği çalışmalarının doğuracağı aylık maliyeti hesaba katmalarını, işletme giderlerini  ilgili maliyeti de ekleyerek tekrar değerlendirmelerini önerir,


Kazasız günler dileriz.

Saygılarımızla,

UZM. AHMETLEMİ KARABEY

A SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI
İNŞAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ

İSG GENEL KOORDİNATÖRÜ 

ASİST. MURAT UMUT AKGÜL
B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI
İSG DEPARTMAN ŞEFİ



4 Haziran 2016 Cumartesi

Staj


 
ZORUNLU STAJ
3308 Sayılı Kanun’a göre, 10 ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, çalıştırdıkları personel sayısının yüzde beşinden az olmamak üzere mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumu öğrencilerine beceri eğitim yaptırmak zorundadır.

Yani 10’dan fazla çalışanı olan tüm işverenler için, stajyer çalıştırmak zorundadır.
Üniversite öğrencileri stajlarını, zorunlu staj, üniversite tarafından uygun bulunan zorunlu olmayan staj ve üniversiteden bağımsız olarak isteğe bağlı yapılan staj olarak yapabilmektedirler.

3308 Sayılı Kanun’a göre, meslek lisesi ve zorunlu staj olan (veya staj yapması uygun görülen) Yükseköğretim kurumu öğrencileri için staj süresine ait sigorta primleri okulları tarafından ödenmektedir.
Ücret Ödenecek Stajyerler:

Mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarında (meslek yüksekokulu, Teknik Eğitim Fakültesi vb.)  mesleki ve teknik eğitim okulları öğrencilerinin staj yapması halinde yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde net asgari ücretin yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde net asgari ücretin yüzde 15’inden az olmamak üzere ücret ödenmesi gerekmektedir.
3308 sayılı kanun kapsamında olmayan üniversite öğrencilerine ise ücret ödenme zorunluluğu olmayıp, ücret ödenmesi halinde ise bu ücretten vergi kesilmesi gerekir.

Staj zorunluluğu olmayan, yüksekokul tarafından staj yaptırılmayan ve işverence bulunarak çalıştırılan veya okullarının haberi olmadan öğrencilerin başvurusu ile yaptırılan stajlarda, ücret ödemesi yapılması, SGK ve vergi ödemesi gerekir.

 Yalın Gelişim

 

16 Mayıs 2016 Pazartesi

Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler

 
 
 
İşletmeler  yetiştirilecek personel statüsünde işe alım yapmaktan bütçe, verimlilik, kar baskılarından dolayı kaçınabilirler. İşletme yöneticilerini bu konudaki bilinçlendirme görevini en çok insan kaynakları birimleri sağlayabilir.
Yeni mezun olmuş genç arkadaşları bizler işe alıp yetiştirmezsek kim işe alıp yetiştirecek? Tabii ki bu görev sosyal sorumluluk taşıyan firmalara ve bu firmaların temsilcileri olan insan kaynakları yöneticilerine görev düşüyor.
Eğer bizler bu arkadaşlara uygun yetiştirme alanları sağlayamaz isek bir çoğu yüksek lisans yapmak isteyeceklerdir. Her üniversite mezunu genç yüksek lisans yapmak zorunda mı? Tabii ki hayır.  
Bu konuyu firmalarımızın gelişimi ve sosyal sorumluluk projesi olarak ele almalıyız.
Her yıl için ayrılan İK (İnsan Kaynakları) bütçesine ek %1-2 ilave yapalım. Bu ilavelerin firmalarımıza, sektörümüze, ülkemize geri dönüşü, ayrılan bütçelerin çok daha üzerinde olacaktır.
Ayrıca firmalarımızın kültürüne uygun, tecrübeli personeli nereden bulacağız?
Yeni mezun adaylara şans verdiğinizde, ilk iş yerleri  olduğu için işletmelere karşı yüksek aidiyet duygusu ile bağlı olmaları sağlanabilecektir.
İlk bütçe döneminde genel müdürlerimize, CEO’larımıza sunacağımız bir sosyal sorumluluk projesi olarak ele alalım bu mevzuyu. Firmalarımızın gelişimine katkı sağlayacak taze beyin kazanma yöntemi olarak düşünelim.

Peki biz bunu yaparken gençler boş mu duracak?
Elbette hayır.
Onlar da öğrencilik dönemlerini en iyi şekilde değerlendirecek ve diğerlerinden farklı olan yönlerini geliştirmek için çaba gösterecekler.
Genç arkadaşlara, kendilerini geliştirecek ve hayata hazırlayacak bazı tavsiyelerim olacak:
Üniversite kazanılmış, hazırlık sınıfı geçilmiş tekrar yoğun ders programı başlamıştır. Keyifli dersler, yeni arkadaşlar, yeni flörtler, sinema, tiyatro, okul faaliyetleri hepsi gerekli.
Peki ya asıl üniversiteye giriş amacınızı unuttunuz mu? Hayır, ama daha 3 yıl var. Hayır, zaman hızla akıyor. Durduramadığımız tek şey zaman!
Şimdi durup, sakince aşağıdaki sorulara cevap verelim.
-        Ben neden üniversite okuyorum ?
-        Bu noktaya gelene kadar hangi zorlukları çektim?
-        Ailem beni bu noktaya getirmek için bana hangi imkanları sağladı?
-        Ailem benim için şimdi ne yapıyor?
-        Kariyer hedefim ne?
-        Bu noktaya gelinceye kadar kaç yıl geçti ?
-        Kariyer hedefinin başlangıcına kadar daha ne kadar geçmesi gerekiyor?
-        Bugünlere gelinceye kadar neler yaptım ?
-        Kariyer hedeflerimi yakalamak için iş hayatına girmeden önce neler yapmalıyım?

Tüm bu sorular, sınav soruları kadar zor olsa gerek.

Okuldan mezun olduğumuzda bir meslek sahibi oluruz. Fakat bir iş sahibi olmayız. İş sahibi olabilmek için öncelikle meslek sahibi olmamız lazım.
   
İyi bir iş bulabilmek için olmazsa olmaz bazı hususlar var.

Şimdi bunlara değinelim:
1-    Öğrenci kulüpleri üyeliği
2-    Kişisel gelişim eğitimleri
3-    Mesleki destekleyiciler
4-    Kariyer günleri
5-    Stajlar
6-    Yaz tatili programı
Bunların hepsi ders çalışmak kadar önemli... Şimdi bu maddeleri mercek tutarak irdeleyelim:
1-    Öğrenci Kulüpleri Üyeliği
 
Öncelikle, kulüpler boşa zaman geçirme, laf olsun, tanışıklık olsun diye gidilecek faaliyetler değildir. Kulüpleri seçerken ekip oluşturma, diyalog, konuşma, sunum, sosyal ve çevresel fayda, dinlenme faktörlerini göz önünde bulundurun. Mümkünse mesleki olan kulüpleri tercih edin. Yapılan faaliyet ne olursa olsun, yaptığınızdan zevk alıp almadığınıza bakın. Mecbur olduğunuz için gidip gelmeyin.
 
Kulüp faaliyetlerinizi geliştirmek için sizden evvel hangi faaliyetlerin yapıldığını sorgulayın. Eksik kalan, geliştirebileceğiniz, farklılık katabileceğiniz konulara odaklanın. Yaptığınız faaliyetleri sergilemek, anlatmak, tanıtmak veya göstermek için muhakkak ortam oluşturun. Bu çalışmaları raporlayın ve sizden sonra gelecek arkadaşlarınıza faaliyet raporu, tavsiyeler kitapçığı bırakın.

2-    Kişisel Gelişim Eğitimleri

Okulunuzda kişisel gelişimlerinizi destekleyecek eğitim ve seminerlerin olup olmadığını araştırın; var ise tarih ve saatlerini temin edin. Arkadaşlarınızla beraber bu eğitim ve seminerlere katılmaya çalışın. Yoksa, kişisel gelişiminizi sağlamak için öğretmenlerinizi harekete geçirin. İletişim, zaman yönetimi, kriz yönetimi, zor insanlarla başa çıkma vb. konularda nasıl eğitimler alabileceğinizi araştırın. Eğer bu konuda girişken arkadaşlarınız var ise özel eğitim kurumlarından ücretsiz eğitim vermeleri konusunda talepte bulunun. Ücretsiz eğitim vermeye yanaşmazlarsa arkadaşlarınızla organize olup bu firmalarla görüşüp, az miktarda paralarla birkaç saatlik organizasyonlar düzenlemeye çalışın. Sizin bu hevesinizi görüp fedakarlıkta bulunacak birçok eğitimci ve eğitim kurumu gönüllü olacaktır.  Yeter ki siz, istekliliğinizi gösterin. “Lütfen bize yardımcı olun” demekten çekinmeyin.

3-    Mesleki Destekleyiciler

Hangi bölümde okursanız okuyun, okuduğunuz dönemde mesleki destekleyici olarak yazılım, teknoloji, uygulama vb. konularda eğitim almanız gereklidir. Bu eğitimleri alabilmek için biraz evvelki “lütfen” formülünü kullanın. Madem sizler okulu bitirince ilgili yazılım ve teknolojileri kullanacaksınız, o zaman bu yazılımın satıcılarından, eğitimcilerinden destek isteyin. Çünkü sizler de ileride potansiyel müşteri olacaksınız. Size eğitim versinler ki, kendileri de bu yazılımları, teknolojileri ve diğer hizmetleri satabilsinler. Tabii ki bu her zaman geçerli olmayabilir.

Mesleki destekleyicilere verebileceğim örnekler şunlardır: İktisatçılar için muhasebe ve finansal yazılımlar, Mimar ve mühendisler için CAD/CAM yazılımları, İş programı yazılımları , programlama yazılımları, el aletleri ve yardımcı malzemelerin kullanımları vb.

4-Kariyer Günleri

Mesleğinizi iyi tanıyın. Mesleğinizi uygulayacağınız sektör lideri firmaları daha ilk yıldan itibaren araştırın ve kayıt altına alın. Sınıf arkadaşlarınız ve bölüm arkadaşlarınızla organize olun.  Bu firmaların insan kaynakları birimlerini ziyaret edin. Kendinizi tanıtın ve sizlere meslek hayatınızda yardımcı olacak bilgileri istemekten çekinmeyin. Bu firmaların çalışanlarını sınıflarınızda 1-2 saat ağırlamaktan çekinmeyin. Gelen firmaların, kendi firmalarını tanıtmalarından sıkılmayın. Bunlar, sizin çalışacağınız firmalarda yaptığınız faaliyetler olacaktır. Özenle izleyin ve sorular sorun. Siz sordukça size bilgi aktaran muhakkak olacaktır.

5-Stajlar

Evet, işte sizin için iş bulmak kadar zor bir konu. İyi bir firma bulmak için uğraşacaksınız. Daha ilk yılınızda hangi firmalarda staj yapacağınızı araştırın. Hatta bir evvelki maddede anlattığım üzere, ziyarete gittiğiniz firmalardan yardım isteyin. Stajlarınız daha başlamadan muhakkak yüzünüzü gösterin. Staj dönemleriniz gelmeden firmalara taleplerinizi iletin. Özellikle bulunduğunuz şehirdeki firmaları bizzat ziyaret edin ve insan kaynakları birimleri ile temas kurun.

Staj görüşmelerinizi yaparken, öğrenmek için orada olduğunuzu belirtin.

Eğer aynı dönemde birden fazla staj ayarladıysanız ikinci stajınızı yapmayı da atlamayın. Kimsenin yakalayamadığı fırsatı yakaladıysanız kendinizi şanslı görün. Bu fırsatı muhakkak değerlendirin.

6-    Yaz Tatili Programı

Genellikle zorunlu stajlar, ikinci yıldan itibaren başlar. Bu nedenle birinci sınıftan sonra yurt dışına çıkmaya çalışın. Work and Travel programına katılın. Birkaç ayınızı yurtdışında geçirin. Gezmek için değil, yabancı dil öğrenmek için gittiğinizi unutmayın. Eğer yurtdışına çıkma imkanınız yok ise yabancı dilinizi geliştirebileceğiniz fırsatlar araştırın. Tatil yörelerinde çalışmaktan çekinmeyin. Hem tatil yapar hem de kendinizi geliştirmiş olursunuz. Bulunduğunuz yerdeki üniversiteleri ziyaret edin. Yöneticileriyle tanışmaya çalışın. Okul yönetimlerinden izin alarak okulları mutlaka gezin. Siz isterseniz bundan daha iyisini yaparsınız.

Gördüğünüz gibi işiniz çok kolay değil. Mücadele sadece derslerle olan bir mücadele değil. Okul bittiğinde tüm bu yaptıklarınız, sizin için kendi farkımızı göstereceğiniz değerler olacak. Üniversiteyi kazanmak için verdiğiniz mücadele gibi, kariyer hayatınıza başlamak için de benzer mücadeleyi vereceksiniz.
 

Kendi gücünüze güvenin. Siz Kendinize güvenmezseniz başkaları size nasıl güvenecek?

Saygılarımla,

Yalın Gelişim – Atila USLU